Pusulayı Kim İcat Etti?
Pusula nasıl icat edildi?
Çinliler, doğal mıknatıs taşının (manyetit) serbest bırakıldığında hep aynı yönü gösterdiğini fark etti. Bu taştan kaşık biçiminde yapılan ve pürüzsüz bir tabla üzerinde dönen sinan, sapıyla güneyi gösteriyordu. İlk kullanım alanı denizcilik değil; fal, kehanet ve yapıların yerleşimini belirlemekti (feng shui).
Pusulanın tarihçesi
| Dönem | Gelişme |
|---|---|
| MÖ 2. yy – MS 1. yy | Çin’de mıknatıs taşından “sinan” kaşığı; kehanet ve yön belirleme |
| 11. yüzyıl | Mıknatıslanmış demir iğne; Shen Kuo 1088’de iğneli pusulayı ve manyetik sapmayı tarif etti |
| 12. yüzyıl başı | Çinli denizciler pusulayı gemilerde kullanmaya başladı (Zhu Yu, 1111–1117) |
| 12. yüzyıl sonu | Avrupa’da ilk yazılı kayıt: Alexander Neckam (yaklaşık 1190) |
| 13. yüzyıl | İslam dünyasında ve Akdeniz denizciliğinde yaygınlaştı |
| 20. yüzyıl | Jiroskop pusula ve bugün uydu (GPS) destekli navigasyon |
Pusula nasıl çalışır?
Pusula iğnesi mıknatıslanmış bir metaldir ve Dünya’nın manyetik alanı boyunca hizalanır. İğnenin kuzeyi, coğrafi kuzey kutbuna değil manyetik kuzey kutbuna yönelir; ikisi arasındaki açıya manyetik sapma denir. Bu fark da ilk kez Shen Kuo tarafından not edilmiştir.
Diğer çok sorulan sorular
- Dünyanın en büyük elması
- Kağıt parayı kim icat etti?
- Ay’a ilk ayak basan kimdir?
- Ay’a ayak basan ikinci insan kimdi?
- Güneş’in sıcaklığı kaç derecedir?
- Okyanusun en derin noktası
- Gökyüzü neden mavidir?
- Dünya’ya en yakın yıldızın adı nedir?
- Dünyada en hızlı koşan kuş hangisidir?
Sık sorulan sorular
Pusulayı kim icat etti?
Pusulayı Çinliler icat etti; tek bir mucidi yoktur. İlk manyetik yön bulucular Han Hanedanlığı döneminde mıknatıs taşından yapılan sinan kaşıklarıdır.
İlk pusulayı kim buldu?
İlk pusula Çin’de, mıknatıs taşından yapılmış ve güneyi gösteren sinan kaşığıdır. Mıknatıslanmış iğneli pusulayı ilk kez 1088’de Çinli bilgin Shen Kuo tarif etmiştir.
Pusula denizcilikte ne zaman kullanılmaya başlandı?
Çinli denizcilerin pusulayı 12. yüzyılın başında kullandığı bilinmektedir; Avrupa’daki ilk yazılı kayıt yaklaşık 1190 yılına aittir.
Pusula neden kuzeyi gösterir?
Mıknatıslanmış iğne Dünya’nın manyetik alanına göre hizalanır ve manyetik kuzey kutbunu gösterir; bu kutup coğrafi kuzey kutbundan biraz farklıdır.
Comments (0)